วันนี้รถไฟฟ้าในกรุงเทพฯ และปริมณฑล (นนทบุรี สมุทรปราการ และปทุมธานี) เปิดให้บริการแล้วประมาณ 280 กิโลเมตร คิดเป็น 50% ของแผนแม่บท ยังไม่รวมรถไฟฟ้าสายสีส้มตะวันออกที่สร้างเสร็จแล้วแต่ยังไม่เปิดใช้ 22.5 กิโลเมตร และรถไฟฟ้าสายสีส้มตะวันตก และสายสีม่วงใต้ที่อยู่ระหว่างก่อสร้างอีก 37 กิโลเมตร
ในขณะที่พี่น้องของเราในต่างจังหวัดจำนวนมากต้องเผชิญกับรถติด ระบบขนส่งมวลชนไม่ทั่วถึง ค่าเดินทางแพง ทางเลือกการเดินทางมีจำกัด แต่กลับถูกมองข้ามซ้ำแล้วซ้ำเล่า ทั้งที่คนต่างจังหวัดก็เสียภาษี ทำงานสร้างเศรษฐกิจ และเป็นกำลังสำคัญของประเทศไม่แพ้คนเมืองหลวง
ยิ่งในช่วงใกล้เลือกตั้ง ส.ส. เรามักเห็นนโยบาย ลด แลก แจก แถม ค่าโดยสารรถไฟฟ้าในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ออกมาแข่งขันกันอย่างคึกคัก
แต่คำถามที่ยังไร้คำตอบคือ แล้วค่าเดินทางของคนต่างจังหวัดล่ะ ใครจะดูแล?
ลดค่าโดยสารในเมืองหลวง แต่ไม่ได้ลดค่าโดยสารในภูมิภาค ทั้งที่ต้นทุนชีวิตและค่าเดินทางของเขาสูงขึ้นทุกปีไม่ต่างกัน เป็น “ความเหลื่อมล้ำ” หรือไม่?
ด้วยเหตุนี้ ผมจึงได้ตรวจสอบโครงการรถไฟฟ้าในต่างจังหวัดที่อยู่ในความรับผิดชอบของการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) พบว่ามี 5 จังหวัด ที่ “พร้อมอยู่บนแผน”
(1) เชียงใหม่
รถไฟฟ้าสายสีแดง ช่วงโรงพยาบาลนครพิงค์-แยกแม่เหียะสมานสามัคคี ระยะทาง 15.8 กิโลเมตร มี 16 สถานี ใช้รถไฟฟ้ารางเบา (LRT) วิ่งบนระดับพื้นดิน 9.3 กิโลเมตร และใต้ดิน 6.5 กิโลเมตร
(2) พิษณุโลก
สายสีแดง ช่วงมหาวิทยาลัยพิษณุโลก-ห้างเซ็นทรัล ระยะทาง 12.6 กิโลเมตร มี 15 สถานี ใช้รถรางล้อยาง (Auto Tram) วิ่งบนระดับพื้นดินตลอดสาย
(3) นครราชสีมา
สายสีเขียว ช่วงตลาดเซฟวัน-สถานคุ้มครองและพัฒนาอาชีพบ้านนารีสวัสดิ์ ระยะทาง 11.15 กิโลเมตร มี 21 สถานี ใช้รถไฟฟ้ารางเบาวิ่งบนระดับพื้นดินตลอดสาย
(4) ภูเก็ต
รถไฟฟ้า ระยะที่ 1 ช่วงสนามบินภูเก็ต-ห้าแยกฉลอง ระยะทาง 42 กิโลเมตร มี 21 สถานี ใช้รถไฟฟ้ารางเบาวิ่งทั้งลอยฟ้า ใต้ดิน และระดับดิน ภูเก็ตเป็นจังหวัดท่องเที่ยวระดับโลก แต่ยังไม่มีรถไฟฟ้าให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวใช้บริการแม้แต่สายเดียว
(5) หาดใหญ่ (จ.สงขลา)
รถไฟฟ้าระยะที่ 1 ช่วงแยกคลองหวะ-สถานีรถตู้ หาดใหญ่ใน ระยะทาง 12.54 กิโลเมตร มี 12 สถานี ใช้รถไฟฟ้ารางเดี่ยว (Monorail) วิ่งลอยฟ้าตลอดสาย โครงการนี้ รฟม.เพิ่งรับโอนมาจากองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา
หลายโครงการผ่านการศึกษามาแล้วหลายรอบ แต่ยังติดที่งบประมาณ การจัดลำดับความสำคัญ และการตัดสินใจจากส่วนกลางเมืองในภูมิภาคมักถูกมองว่า “ยังไม่เร่งด่วน” ทั้งที่รถติดหนักขึ้น และต้นทุนชีวิตของประชาชนก็สูงขึ้นทุกปี
คำถามจึงไม่ใช่ ทำได้หรือไม่? แต่คือ รัฐเลือกจะทำหรือยัง? แล้วคุณล่ะคิดอย่างไร? อยากเห็นจังหวัดไหนมีรถไฟฟ้าเปิดใช้เป็นที่แรก? เพราะอะไร? และคิดว่าโอกาสเกิดขึ้นจริงมีมากแค่ไหน?
คอมเมนต์ได้เต็มที่ แชร์ให้ถึงรัฐบาลใหม่ที่กำลังจะมาในเร็วๆ นี้ เพราะรถไฟฟ้าไม่ควรเป็นสิทธิ์ของคนกรุงเทพฯ และปริมณฑลเท่านั้น
ดร.สามารถ ราชพลสิทธิ์
อดีตรองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และอดีตรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์