วัดเขาเหล็กร่วมสืบสาน “รำมโนราห์” ศิลปวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าของภาคใต้ น้อมรำลึกพระมหากรุณาธิคุณ สานต่อพระราชปณิธาน รักษามรดกภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่คนรุ่นหลัง
เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2569 ณ วัดเขาเหล็ก อำเภอนบพิตำ จังหวัดนครศรีธรรมราช พระครูภัทรธรรมาภรณ์ เจ้าอาวาสวัดเขาเหล็ก พร้อมด้วยคณะศิษยานุศิษย์ พุทธศาสนิกชน ตลอดจนประชาชนในพื้นที่ ได้ร่วมกันจัดกิจกรรมสืบสานและอนุรักษ์ “รำมโนราห์” ศิลปะการแสดงพื้นบ้านอันเป็นเอกลักษณ์และมรดกทางวัฒนธรรม ที่สำคัญของภาคใต้ของประเทศไทย
การจัดกิจกรรมดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมให้พุทธศาสนิกชน ประชาชน และเยาวชนในพื้นที่ ได้ตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น ตลอดจนร่วมกันอนุรักษ์ ฟื้นฟู และสืบทอดศิลปะการแสดงมโนราห์ ซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่บรรพบุรุษได้สั่งสมและถ่ายทอดต่อกันมาเป็นเวลายาวนาน ให้ยังคงมีชีวิต และความหมายอยู่ในสังคมไทยต่อไป
มโนราห์ ถือเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านที่มีความโดดเด่นทั้งในด้านท่ารำ ดนตรี เครื่องแต่งกาย บทร้อง และขนบธรรมเนียมประเพณี โดยมีความผูกพันกับวิถีชีวิต ความเชื่อ และวัฒนธรรมของผู้คนในภาคใต้ มาอย่างยาวนาน นอกจากจะเป็นศิลปะเพื่อความบันเทิงแล้ว มโนราห์ยังสะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญา ความศรัทธา ความกตัญญู และรากเหง้าทางวัฒนธรรมของชุมชน
การร่วมกันอนุรักษ์รำมโนราห์ในครั้งนี้ ยังเป็นการน้อมรำลึกถึงเหตุการณ์สำคัญทางประวัติ ศาสตร์ เมื่อครั้ง มโนราห์ได้มีโอกาสรำถวายหน้าพระพักตร์พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อปี พ.ศ. 2520 ในคราวที่พระองค์เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธียกฉัตรทองคำยอดเจดีย์ ณ วัดช้างไห้ อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี เหตุการณ์ดังกล่าวนับเป็นความทรงจำอันทรงคุณค่าและเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์การสืบสานศิลปวัฒนธรรมของภาคใต้ โดยเฉพาะศิลปะการรำมโนราห์ ซึ่งได้รับความสน พระราชหฤทัยและทรงให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านของไทย เพื่อให้มรดกทางวัฒนธรรมเหล่านี้ได้รับการรักษาและถ่ายทอดไปยังคนรุ่นต่อไป
การสืบสานรำมโนราห์ ณ วัดเขาเหล็กในครั้งนี้ จึงมิได้เป็นเพียงการจัดแสดงศิลปะพื้นบ้านเท่านั้น แต่ยังเป็นการแสดงออกถึงความร่วมมือร่วมใจของพระสงฆ์ คณะศิษยานุศิษย์ พุทธศาสนิกชน และประชาชนในชุมชน ที่มีความมุ่งมั่นในการรักษารากเหง้าของท้องถิ่น และร่วมกันส่งต่อคุณค่าของศิลปวัฒนธรรมจากคนรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง
พระครูภัทรธรรมาภรณ์ เจ้าอาวาสวัดเขาเหล็ก พร้อมด้วยคณะศิษยานุศิษย์และประชาชนในพื้นที่ จึงมุ่งหวังให้การอนุรักษ์มโนราห์เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความตระหนักรู้แก่เยาวชนและคนรุ่นใหม่ ให้เห็นว่าศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านมิใช่เพียงเรื่องราวในอดีต หากแต่เป็นราก ฐานสำคัญที่สะท้อนตัวตน วิถีชีวิต และความภาคภูมิใจของคนในท้องถิ่นโดยเฉพาะในยุคที่สังคมมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งสถาบันครอบครัว ชุมชน วัด สถานศึกษา และประชาชน เพื่อให้เด็กและเยาวชนได้มีโอกาสเรียนรู้ สัมผัส และมีส่วนร่วมกับศิลปวัฒนธรรมอย่างแท้จริง อันจะนำไปสู่การสืบทอดอย่างยั่งยืน ไม่ให้ภูมิปัญญาและองค์ความรู้ที่บรรพบุรุษสร้างสมไว้ต้องสูญหายไปตามกาลเวลา
กิจกรรมในครั้งนี้จึงถือเป็นอีกหนึ่งภาพสะท้อนของพลังแห่งความศรัทธาและความสามัคคีของชุมชน ที่ร่วมกันทำหน้าที่เป็นผู้สืบทอดมรดกทางวัฒนธรรม โดยมี “รำมโนราห์” เป็นสื่อกลางในการเชื่อมโยงอดีตกับปัจจุบัน และส่งต่อคุณค่าทางวัฒนธรรมไปสู่อนาคต นอกจากการอนุรักษ์ท่ารำและองค์ประกอบของการแสดงแล้ว สิ่งสำคัญคือการรักษา จิตวิญญาณและคุณค่าที่อยู่เบื้องหลังศิลปะมโนราห์ ทั้งเรื่องความกตัญญู ความเคารพต่อครูบาอาจารย์ ความสามัคคี ความผูกพันของคนในชุมชน ตลอดจนการเคารพและภาคภูมิใจในภูมิปัญญาของบรรพบุรุษ การสืบสานในวันนี้ จึงเป็นเสมือนการส่งต่อข้อความจากคนรุ่นปัจจุบันไปยังคนรุ่นอนาคตว่า มรดกทางวัฒนธรรมจะคงอยู่ได้ ก็ต่อเมื่อมีคนรุ่นใหม่ลุกขึ้นมารับไม้ต่อและช่วยกันรักษา
วัดเขาเหล็กจึงขอเป็นส่วนหนึ่งในการส่งเสริมและสนับสนุนการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น ตลอดจนเปิดพื้นที่ให้ประชาชน เยาวชน และผู้มีความรู้ความสามารถด้านมโนราห์ ได้ร่วมกันถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์ เพื่อสร้างการเรียนรู้และความภาคภูมิใจในศิลปวัฒนธรรมของท้องถิ่น ทั้งนี้ การสืบสาน “รำมโนราห์” ยังถือเป็นการน้อมรำลึกในพระมหา กรุณาธิคุณ และสานต่อแนวพระราชดำริและพระราชกระแสรับสั่งเกี่ยวกับการรักษาศิลปะการรำมโนราห์โบราณ เพื่อให้ศิลปะการแสดงอันทรงคุณค่านี้ยังคงได้รับการอนุรักษ์และสืบทอดไปยังลูกหลานไทยในอนาคต เพราะศิลปวัฒนธรรมไม่ใช่เพียงสิ่งที่เรารับมาจากบรรพบุรุษ แต่คือ มรดกที่เรามีหน้าที่รักษาและส่งต่อให้คนรุ่นหลัง และทุกครั้งที่เสียงดนตรีมโนราห์ดังขึ้น ทุกครั้งที่ผู้แสดงก้าวเท้าและร่ายรำ คือการบอกเล่าเรื่องราวของรากเหง้า วิถีชีวิต และความภาคภูมิใจของคนใต้ จากอดีตสู่ปัจจุบัน จากรุ่นสู่รุ่น ร่วมกันรักษา “มโนราห์” ให้คงอยู่คู่แผ่นดินไทย สืบสานศิลปวัฒนธรรมไทยให้ลูกหลานได้ภาคภูมิใจตลอดไป
วัดเขาเหล็ก อำเภอนบพิตำ จังหวัดนครศรีธรรมราช ขอเชิญชวนพุทธศาสนิกชน ประชาชน และเยาวชนทุกคน ร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการอนุรักษ์ สืบสาน และเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมไทย เพื่อให้มรดกอันล้ำค่าจากบรรพบุรุษยังคงงดงามและมีชีวิตอยู่ในสังคมไทยตราบนานเท่านาน
#วัดเขาเหล็ก #พระครูภัทรธรรมาภรณ์ #นบพิตำ #นครศรีธรรมราช #รำมโนราห์ #มโนราห์ #สืบสานรำมโนราห์ #อนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทย #ศิลปวัฒนธรรมภาคใต้ #มรดกทางวัฒนธรรม #สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น #สืบสานจากรุ่นสู่รุ่น #รักษามรดกไทย
พรพิพัฒน์ รายงาน