วันพระราชทานกำเนิดโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ตรงกับวันที่ 5 สิงหาคม ของทุกปี ในปีนี้ (2568) เป็นปีที่ 138 ปี นับตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโรงเรียนขึ้นเพื่อผลิตนายทหาร
โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า (จปร.) ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2430 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อผลิตนายทหารสัญญาบัตรที่มีความรู้ความสามารถ ทั้งด้านวิชาการและวิชาการทหาร เพื่อรับใช้ประเทศชาติ
โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ถือกำเนิดจากพระราชปณิธานแห่งองค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งทรงมีพระราชวิสัยทัศน์อันยาวไกล รวมทั้งพระอัจฉริยภาพและพระปรีชาสามารถในการบริหารจัดการแผ่นดิน เพื่อสร้างให้เกิดความมั่นคงต่อประเทศชาติในทุกด้าน โดยเฉพาะด้านการทหารที่มีความจำเป็นต้องพัฒนาให้มีความทันสมัย เพื่อดำรงศักดิ์ในการต่อสู้และป้องกันประเทศให้ธำรงเอกราช และมีความปลอดภัยจากอริราชศัตรู
การวางรากฐานทางการทหารตามรูปแบบสากล
จึงเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างให้เกิดศักยภาพต่อการปกป้องประเทศจากภัยสงครามนับเนื่องต่อมาในทุก ๆ รัชสมัยที่สถาบันพระมหากษัตริย์ทรงมีคุณูปการต่อการสถาปนาการศึกษาทางทหารในแผ่นดินไทย โดยมีพระราชประสงค์เพื่อพสกนิกรชาวไทยทุกคนให้มีความมั่นคงและคุณภาพชีวิตที่ดี