สถานะทางกฎหมายของกระท่อมยังไม่ถูกกฎหมายในหลายๆประเทศ สถานะทางกฎหมายของพืชชนิดนี้ มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา และหลายประเทศมีความกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยของการ ใช้พืชชนิดนี้ นอกจากนี้ กระท่อมได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้นในอเมริกาเหนือ ซึ่งปัจจุบันทวีปอเมริกาเหนือสามารถใช้กระท่อมอย่างเสรีได้ทั่วทั้งทวีป ยกเว้นในสหรัฐอเมริกาซึ่งสถานะทางกฎหมายของกระท่อมแตกต่างกันไปในแต่ละรัฐ และยังมีประเทศที่กระท่อมถูกกฎหมาย เช่น ประเทศเม็กซิโก ประเทศแคนาดา ประเทศไทย และ ประเทศอินโดนีเซีย
ส่วนประเทศมาเลเซีย ยังห้ามการใช้พืชกระท่อม และมีกฎหมายลงโทษ บุคคลใดกระทำความผิดฐานนำเข้า ส่งออก ผลิต หรือขายกระท่อม อาจมีโทษปรับไม่เกิน 10,000 ริงกิต หรือจำคุกไม่เกิน 4 ปี สำหรับการใช้กระท่อมที่ผิดกฎหมาย
จะเห็นได้ว่าการค้ากระท่อมส่วนใหญ่มาจากความต้องการกระท่อมของสหรัฐอเมริกาเป็นหลัก ซึ่งประเทศอินโดนีเซียเป็นผู้ผลิตและส่งออกกระท่อมรายใหญ่ที่สุดคิดเป็น ร้อยละ 95 ของการขายกระท่อมทั้งหมดในตลาดโลก ซึ่งหมายถึงประเทศ อื่น ๆ ยังเหลือส่วนแบ่งตลาดการค้ากระท่อมจากอินโดนีเซียอีกเพียงร้อยละ 5 เท่านั้น แต่ในปีพ.ศ. 2562 สำนักงานยาเสพติดแห่งชาติของอินโดนีเซียได้ออก ประกาศให้ “กระท่อม” เป็นยาเสพติด ต้องห้ามตามกฎหมาย ซึ่งอาจจะมีการ กำหนดมาตรการจำกัดพืชกระท่อม โดยการห้ามปลูก ห้ามผลิตกระท่อม โดยสถานะกฎหมายในขณะนี้ยังไม่ผ่านโดยสมบูรณ์และ ยังไม่อาจทราบได้ว่าจะถูกนำมาใช้หรือไม่ และเมื่อมีความต้องการใช้กระท่อมมากขึ้นราคาของกระท่อมจะสูงขึ้นมากด้วยเช่นกัน แต่ การบังคับใช้ตามประกาศดังกล่าวในประเทศอินโดนีเซียยังถูกชะลออยู่ เพื่อเปิดทางให้เกษตรกรผู้ปลูกกระท่อมขาย ได้มีโอกาสไปปลูกพืชอย่างอื่นทดแทนการปลูกกระท่อม
อย่าหลงเชื่อนายทุนที่อ้างว่าให้ปลูกพืชกระท่อมเพื่อส่งออกไปขายยังต่างประเทศ ควรศึกษาข้อมูลด้านกฎหมายของประเทศนั้นๆก่อน จริงเท็จอย่างไรโปรดตรวจสอบ
เพชร ชุมพร